De overheid ziet een woning als vermogen. En over alles wat je aan vermogen hebt moet je belasting betalen. Daarom telt de belastingdienst een bepaald bedrag van de WOZ-waarde bij jouw inkomen in box 1 op. Dit heet het eigenwoningforfait. De hoogte van het eigenwoningforfait is een wettelijk vastgesteld percentage van de WOZ-waarde.

Het wettelijk vastgestelde percentage voor woningen voor 2020 is 0,60% in 2020. Is de WOZ-waarde van je woning 280.000 euro dan moet je in 2020 € 1.680,- bij je inkomen in box 1 optellen. Hier betaal je inkomstenbelasting over.

Verhouding WOZ-waarde en eigenwoningforfait

De gemiddelde waarde van woningen is gestegen de afgelopen jaren. Zonder aanpassing zou dit betekenen dat het bedrag dat je bij je inkomen moet optellen, ook toeneemt. Het kabinet stelt de percentages voor het eigenwoningforfait naar beneden bij om zo woningeigenaren te compenseren. Maar waar ligt het kantelpunt?

Is de WOZ-waarde met meer dan 8% gestegen dan stijgt je eigenwoningforfait. Het kantelpunt ligt ongeveer bij 10%. Dan is het verschil meer dan 20 euro.

Het eigenwoningforfait in 2020 gaat naar 0,60%, in 2023 naar 0,45%

Het vastgestelde eigenwoningforfait voor woningen met een waarde tussen de € 75.000 en € 1.060.000 voor 2020 wordt 0,60%. Dit wordt in 2021 en 2022 verlaagd naar 0,50% met als doel om het af te bouwen naar 0,45% in 2023. Voor woningen boven de € 1.060.000 blijft het percentage eigenwoningforfait 2,35% van de WOZ-waarde. 

Hoogte verschilt per gemeente

Hoeveel eigenwoningforfait betaalt is dus afhankelijk van waar je woont. Landelijk gezien neemt de WOZ-waarde in 2020 toe, maar als je het op regionaal niveau gaat bekijken kunnen de verschillen oplopen. 

Ruud heeft een woning in Nijmegen. In 2019 was zijn huis 280.000 waard. Omdat de woning met 8% in WOZ-waarde is gestegen, bedraagt de WOZ-waarde in 2020 € 302.400.
Het eigenwoningforfait 2020 bedraagt € 302.400 x 0,60% = € 1.814,40.
Dat is ongeveer gelijk aan 2019. Toen was het 1.820,- (0,65%)

Thijs heeft ook een woning met een WOZ-waarde van 280.000 euro in 2019. Maar zijn huis staat in Rotterdam. Daar steeg de WOZ-waarde met 16%. Dat betekent dat de WOZ-waarde van Thijs woning in 2020 is gestegen naar € 319.200. Het eigenwoningforfait voor Thijs bedraagt € 319.200 x 0,60% = € 1.915,20. Dat is bijna €100,- meer ( €1.820,-) dan in 2019.

Eigenwoningforfait is een vast tarief. Het eigen woningforfait is niet het enige waar de WOZ-waarde invloed op heeft. Ook de gemeentelijke belastingen zoals rioolheffing, OZB (onroerendezaakbelasting) afvalstofheffing. Deze tarieven worden gemeentelijk niveau worden bepaald en verschillen per gemeente. Maar ook landelijke belastingen zoals erfbelasting en inkomstenbelasting (vermogen) is afhankelijk van de WOZ-waarde.